Wanneer gebruik je welke schep?

Een goede schep is bijna net zo belangrijk als je metaaldetector. Je gebruikt hem om een signaal gecontroleerd uit te graven, de bodem zo netjes mogelijk te openen en je vondst zonder onnodige schade te bergen. Welke uitvoering je nodig hebt, hangt vooral af van de ondergrond, je lichaamslengte en de manier waarop je zoekt. In dit artikel vergelijken we lange scheppen, compacte graafscheppen, grasmessen, handzeefscheppen en waadscheppen. Bekijk ook direct het assortiment scheppen en tools voor metaaldetectie.

Welke schep past bij jouw zoekterrein?

Er bestaat niet één schep die onder alle omstandigheden de beste keuze is. Op een akker heb je meestal meer aan een sterke schep waarmee je kracht kunt zetten. In een verzorgd grasveld wil je juist nauwkeurig werken en de graszode zo netjes mogelijk terugplaatsen. Op het strand of in het water heb je meer aan een zeefschep of waadschep waarmee zand en water uit de korf kunnen lopen.

Stel jezelf daarom vóór de aankoop de volgende vragen:

• Op welke ondergrond zoek ik het vaakst?
• Wil ik staand graven of vind ik bukken geen probleem?
• Moet de schep gemakkelijk mee te nemen zijn?
• Heb ik vooral kracht, precisie of een combinatie daarvan nodig?
• Zoek ik op het land, op het strand of in het water?

Wanneer kies je een lange schep?

Een lange schep is vooral prettig op akkers, weilanden, in bossen en op andere locaties waar je regelmatig in stevige grond graaft. Door de langere steel hoef je minder ver te bukken. Dat kan tijdens een lange zoekdag comfortabeler zijn voor je rug en knieën.

Een voetsteun helpt om extra kracht te zetten wanneer de grond hard, droog of licht beworteld is. Een smal blad geeft meer controle rondom het signaal, terwijl een breder blad sneller meer grond verplaatst. Welke vorm het prettigst werkt, hangt dus af van de bodem en hoe nauwkeurig je wilt graven.

Een voorbeeld is de Black Ada Invader. Dit is een relatief compacte lange schep met voetsteun en een smal blad. Zo’n model is geschikt wanneer je meer kracht en comfort wilt dan bij een handschep, maar nog steeds gecontroleerd rondom het signaal wilt werken.

Let op lengte en gewicht

Een langere schep vermindert het bukken, maar is vaak zwaarder en neemt meer ruimte in tijdens vervoer. Kies daarom niet automatisch het grootste model. Een zware schep kan stevig zijn, maar wordt ook tijdens iedere stap en ieder graafmoment meegenomen.

Let daarnaast op de vorm van de handgreep. Een T-greep of D-greep geeft vaak meer controle wanneer je de schep draait of druk zet. Een rechte of rubberen handgreep kan juist compact en comfortabel zijn.

Wanneer gebruik je een korte schep of handschep?

Een korte schep is gemakkelijk mee te nemen en handig wanneer je vooral kleine gaten graaft. Hij past vaak in of aan een vondstentas en is geschikt voor losse of niet al te harde grond.

Het nadeel is dat je vaker moet bukken of knielen. Zoek je meerdere uren achter elkaar of heb je snel last van je rug, dan kan een langer model prettiger zijn. Een korte handschep is daarom vooral geschikt als compacte oplossing of als aanvulling op een langere schep.

Een smal blad is handig om nauwkeurig langs de zijkant van een gat te werken. Gebruik daarbij altijd een pinpointer om de exacte positie van het voorwerp te bepalen. Zo verklein je de kans dat je met het blad tegen de vondst komt.

Wanneer is een grasmes de beste keuze?

Een grasmes is ontworpen om gecontroleerd door gras, wortels en de bovenste grondlaag te snijden. Het is vooral handig in parken, tuinen en verzorgde grasvelden waar je een compacte grasplug wilt maken en deze na afloop weer netjes terugplaatst.

Door het korte, stevige blad kun je nauwkeuriger werken dan met een grote schep. Sommige modellen hebben een snijrand aan één kant, terwijl andere aan beide zijden gekarteld zijn. Controleer daarom of de vorm prettig is voor jouw voorkeurs­hand en manier van graven.

De Black Ada Spartan is een voorbeeld van een compact grasmes voor gericht graafwerk. Gebruik bij een grasmes bij voorkeur ook een passende holster. Daarmee berg je het gereedschap veilig op en houd je het tijdens het zoeken binnen handbereik.

Welke schep gebruik je op het droge strand?

Op droog en los zand werkt een gewone landschep vaak minder efficiënt. Je schept dan telkens veel zand op dat je vervolgens met de hand moet doorzoeken. Een handzeefschep heeft een korf met openingen waardoor het losse zand tijdens het schudden wegvalt. Het metalen voorwerp blijft in de korf achter.

Een handzeefschep is licht, compact en vooral geschikt voor droog strand en losse zandgrond. Je moet hierbij wel bukken of knielen. Zoek je veel en langdurig op het strand, dan kan een model met langere steel comfortabeler zijn.

Welke korfgrootte heb je nodig?

Korven zijn verkrijgbaar met kleine, middelgrote of grotere openingen. De maat van de gaten bepaalt hoe snel het zand uit de korf valt en welke voorwerpen erin achterblijven.

• Grote gaten: het zand valt snel weg, maar heel kleine vondsten kunnen eveneens door de korf vallen.
• Kleine gaten: kleine voorwerpen blijven beter liggen, maar vochtig of grof zand loopt langzamer weg.
• Gecombineerde gaten: bieden een middenweg voor verschillende strand- en bodemomstandigheden.

Een korf met grote openingen is daarom niet automatisch beter. Kijk vooral naar de grootte van de voorwerpen die je verwacht te vinden en het soort zand waarop je zoekt.

Wanneer heb je een waadschep nodig?

Een waadschep is bedoeld voor zoeken in het water, de branding en nat zand. De lange steel zorgt ervoor dat je niet telkens diep hoeft te bukken. Je plaatst de korf achter of rondom het signaal, schept het materiaal op en laat water en zand door de openingen wegstromen.

De korf moet stevig genoeg zijn voor de bodem waarop je zoekt. In los zand kan een relatief lichte korf voldoende zijn. In compacte zeebodem, grind of schelpen heb je meer voordeel van een stevige RVS-korf en een constructie waarop je gecontroleerd kracht kunt zetten.

Een voorbeeld is een Sito-waadschep met RVS-korf en carbon steel. Een carbon steel is licht en daardoor prettig bij langdurig gebruik in het water. Controleer per uitvoering wel of de volledige schep blijft drijven; dat hangt af van de complete constructie en niet alleen van het materiaal van de steel.

Wat is beter: staal, gehard staal of RVS?

Het materiaal bepaalt onder meer het gewicht, de stevigheid en het onderhoud van de schep.

• Gecoat staal: sterk en vaak gunstig geprijsd. Beschadigingen in de coating kunnen na verloop van tijd gevoelig worden voor roest.
• Gehard staal: geschikt voor stevig gebruik en harde bodems, maar vraagt eveneens onderhoud en goed drogen.
• RVS: goed bestand tegen vocht en gemakkelijk schoon te houden, maar een RVS-uitvoering kan zwaarder of duurder zijn.

Spoel een schep na gebruik in zout water altijd af met schoon water. Verwijder aarde en zand, controleer verbindingen en laat het gereedschap goed drogen voordat je het opbergt.

Vergelijk de verschillende soorten scheppen

Welke schep adviseren we per situatie?

Zoek je vooral op akkers en stevige grond? Kies dan een sterke lange schep met een voetsteun en een blad dat past bij de bodem. Voor verzorgde grasvelden is een grasmes of compacte schep vaak nauwkeuriger. Op droog strand werkt een handzeefschep snel en eenvoudig, terwijl je in het water meer hebt aan een lange waadschep met een stevige korf.

Kijk daarnaast naar je eigen lichaamslengte en conditie. Een schep die technisch geschikt is voor de grond, maar te zwaar of te kort voor je is, werkt tijdens een lange zoekdag alsnog onprettig.

Bekijk alle scheppen en grasmessen

De beste keuze wordt bepaald door de ondergrond, de gewenste werkhoogte en hoeveel kracht of precisie je nodig hebt. Kies daarom niet alleen op uiterlijk of materiaal, maar vooral op de omstandigheden waarin je het gereedschap gaat gebruiken.

Bekijk het volledige assortiment scheppen, grasmessen, zeefscheppen en waadscheppen en vergelijk de verschillende uitvoeringen. Zo vind je een schep die aansluit bij jouw zoeklocaties en manier van metaaldetectie.

Geschreven door: Jelte Voos, detectiespecialist bij D.J. Laan.

Veelgestelde vragen